wat kan ik 

Doen

Op dit gedeelte van de website vind je dingen die jij kan doen om de wereld te veranderen. Vrijwilligerswerk, maar ook projecten die vooral een inspanning vragen van hun deelnemers, aanpassingen die jij kan doen in je dagelijks leven of keuzes die je kan maken die direct bijdragen aan een betere wereld. 

Taalmaatje


Taalmaatjes zijn er in verschillende vormen. Al eerder kon je lezen over de mogelijkheid als vrijwilliger aan de slag te gaan bij de Voorleesexpress. Varianten op dit initiatief bestaan er ook voor volwassenen, waarbij het belangrijkste onderscheid is dat er projecten zijn die zich specifiek richten op projecten voor nieuwkomers en projecten die zich richten op laaggeletterden. Allebei zinvol werk, met een extra diepgang vanwege het sociale aspect. De meeste initiatieven geven namelijk specifiek aan dat het de bedoeling is dat er activiteiten worden ondernomen met het maatje. Wat dus betekent: de taal leren of leren lezen en schrijven door eropuit te gaan en samen op te trekken. In een onderzoek uit 2011 naar de effectiviteit van taalcoaches, komt naar voren dat deelnemers aan dergelijke trajecten meer gemotiveerd raken om Nederlands te leren, makkelijker Nederlands spreken, de gemeente beter leren kennen en ervaren dat een taalcoach de mogelijkheid geeft om op hun specifieke behoeften af te stemmen (Taalcoaching meer dan taal alleen, 2011).

Meer weten?
www.vluchtelingenwerk.nl
www.hetbegintmettaal.nl (ook voor leuke cursussen)
www.lezenenschrijven.nl

Vega(n)

Minder of geen dierlijke producten eten, heeft op veel manieren een positief effect. Wie vegetarisch (geen vlees en vis) of vegan (geen dierlijke producten) eet, zorgt natuurlijk in de eerste plaats voor een vermindering van dierenleed. Zelfs als elke Nederland maar 1 dag per week vlees zou laten staan, spaart dit het leven van gemiddeld 500.000 dieren per jaar (www.wakkerdier.nl). Daarnaast is de milieu-impact van  plantaardig eten minder groot, zo wordt er minder CO2 uitgestoten en is er minder water nodig bij de teelt van groenten en fruit dan in de veehouderij (www.natuurenmilieu.nl). Tenslotte is er nog een meer indirect positief effect: omdat voor de teelt van groente en fruit is minder landbouwgrond nodig dan voor de veehouderij, waardoor er met een plantaardig dieet meer grond vrijkomt die zou kunnen worden gebruikt voor natuur (www.hier.nu). Of dit gebeurt is natuurlijk van veel meer afhankelijk dan alleen van de vraag of deze grond vrijkomt, ga je voor met name dit laatste aspect minder dierlijke producten eten, kijk dan ook eens naar manieren om (politieke) invloed uit te oefenen op het gebruik van grond in Nederland.

Interessant: in Trouw verscheen een artikel waarin kritische noten worden geplaatst bij het diervrij dieet als manier om de klimaatverandering te stoppen. Zeker lezen!

Afval scheiden


Het lijkt zo simpel, afval scheiden, maar nog lang niet iedereen doet het. Iets meer dan de helft van het afval wordt gescheiden ingeleverd, waarbij niet verrassend glas en papier aanvoerder zijn in het klassement (milieucentraal.nl) Met betrekking tot het gescheiden inzamelen van apparaten en textiel valt er nog winst te behalen. Of afval scheiden zin heeft? Ja dat heeft het (consumentenbond.nl). Dus lekker aan de slag! Wat kan je scheiden? Glas, GFT, textiel, kapotte apparaten, klein chemisch afval, papier, plastic en drinkpakken. Check wel even van tevoren wat er nou precies wel en niet onder een bepaalde afvalstroom valt, want laatst werd een voltallig 1 tegen 50 publiek naar huis gestuurd omdat niemand dacht dat een enveloppe met venster bij het oud papier mag. Dat mag dus wel! (afvalscheidingswijzer.nl)


Word er in jouw gemeente of wijk een bepaalde afvalstroom niet ingezameld, bekijk dan wat de reden daarvoor kan zijn en of er een oplossing voor is. Plastic wordt in sommige groten steden bijvoorbeeld gescheiden op de afvalverwerking zelf omdat op die manier een hoger scheidingspercentage kan worden bereikt (trouw.nl). Ook GFT wordt niet altijd aan huis afgehaald, maar kan in sommige steden dan in buurttuinen worden weggebracht (compostbakkers.nl). Maar zelf GFT maken is ook niet moeilijk en zelfs te doen op een balkon (leukegeit.nl)

Voorlees-express

Bij de Voorleesexpress ga je als vrijwilliger twintig weken lang aan de slag in een gezin met kinderen met (het risico op) taalachterstand (voorleesexpress.nl) Dit kunnen gezinnen zijn met een niet Nederlandse achtergrond, maar ook gezinnen waarin om andere redenen de taalontwikkeling van een van de kinderen niet goed op gang komt. Jouw doel als vrijwilliger in deze gezinnen is om de brede taalontwikkeling te stimuleren aan de hand van het inoefenen van een voorleesritueel. De bedoeling is dat je ouders en kinderen handvatten geeft om ook na de periode dat jij als vrijwilliger aan de slag bent gegaan, door te gaan met (voor)lezen. Je biedt daarom niet alleen boeken aan, maar kijkt breder: gaat met ouders en kinderen naar de bibliotheek, leert hen hoe ze luisterboeken kunnen vinden of bekijkt hoe ze aan een dikke stapel tijdschriften kunnen komen. Leuk en iedere keer anders. Bijzonder is ook dat er in 2019 een eerste onderzoek is gedaan naar de effectiviteit van de voorlees-interventie en dat de eerste resultaten veelbelovend zijn. Na inzet van de Voorleesexpress wordt er blijvend meer voorgelezen en herkennen kinderen blijvend meer boeken. Ook lijkt er een tijdelijk effect te zijn op het begrijpen van voorgelezen verhalen, maar dit effect lijkt af te zwakken na het einde van de interventie (artikel). Met deze eerste resultaten, is de Voorleesexpress opgenomen in de databank van het Het Nederlands Jeugdinstituut, de website waarop effectieve vormen van hulpverlening aan kinderen staan (NJI.nl) Als vrijwilliger ben je dus echt ergens onderdeel van! 

Minibiebs

Lezen is leuk en belangrijk. Recyclen is leuk en belangrijk. Minibiebs zijn de combinatie van die twee en daarmee geweldig. Aan minibiebs kan je op twee manieren bijdragen: je kan boeken doneren of je begint je eigen minibieb. Het doneren van boeken spreekt voor zichzelf: dat ene boek over koken voor singles terwijl je al jaren getrouwd bent...dat leuke boek dat je geen tweede keer gaat lezen... Die zet je in een minibieb bij jou in de buurt. Weten waar een minibieb te vinden is (minibieb.nl/zoek-minibieb)? Ook leuk (leuker) is om zelf een minibieb te starten. Wat je nodig hebt is een plek (bijvoorbeeld een gevel of boomspiegel) waar je een kastje kan plaatsen en het kastje zelf. Maken mag, scharrelen op marktplaats mag ook. Meld je minibieb aan (aanmelden) hang een briefje op de minibieb en je bent begonnen. 

Heppie

Mee als vrijwilliger naar een kinderkamp voor kinderen en jongeren die anders niet op vakantie kunnen? Het klinkt leuk... En dat het is het ook! Op verschillende locaties in Nederland organiseert Heppie (onderdeel van stichting het Vergeten Kind) vakantiekampen en -weekenden voor kinderen van 6 tot 16 jaar.  Jij begeleidt deze kinderen, in een groepje van drie tijdens hun verblijf. Samen met hen én een groep vrijwilligers maak je uitjes, doe je workshops en speel je de hele dag door. Intensief, maar ook super speciaal en belangrijk: kinderen kunnen op zo'n vakantie weer een jaar door!
Interesse? https://www.hetvergetenkind.nl/help-mee/als-vrijwilliger

(foto eigendom van het vergeten kind)

Geveltuin

De bijen en veel andere insecten hebben het moeilijk. Door de verstedelijking verdwijnt hun leefgebied en hun voeding. Het terugbrengen van groen, daar waar het kan, is dan ook hard nodig. Een geveltuintje of zo je wilt een groen balkon, het beplanten van de boomspiegel of het vergroenen van een kade helpen hierbij. Leuk daarbij is dat tuinieren op zichzelf een plezierige activiteit is. Mensen die veel tuinieren schijnen zelfs gelukkiger te zijn. Dus de bij blij en jij blij, het kan! Beplant je geveltuintje bij voorkeur met bloemen waar bijen (insecten) dol op zijn. Op de website van de bijenstichting vind je meer over welke bloemen bijen aantrekken (https://bijenstichting.nl/zaai-en-planttips/). Liever wat 'makkelijker' beginnen, bestel een bijenmengsel (https://imkershop.nl/)

Liefdevolle Post


Op de Instagram @liefdevollepost vind je allerhande oproepen van mensen die wel een kaartje kunnen gebruiken. Vaak gaat het om kinderen of volwassenen die door een moeilijke tijd heen gaan en bij wie post een lach op het gezicht tovert. Leuk om te ontvangen, maar minstens even leuk om te maken. Tover je stiften, fineliners en kartelschaar maar tevoorschijn.
Meer weten? @liefdevollepost

Asieldieren


Let op: bij dit stukje is het ontzettend belangrijk om op te merken dat de wens om een huisdier te nemen altijd weloverwogen moet zijn. Impulsief een huisdier aanschaffen, kan er uit eindelijk toe leiden dat het huisdier opnieuw in het asiel belandt. Hiervoor waarschuwen diverse dierenasiels dan ook voor. Zeker sinds het aantal asieldieren dat wordt geadopteerd uit dierenasiels na de uitbraak van Covid-19 explosief toeneemt (link). Bedenk daarom vooraf of jij en je gezinsleden/huisgenoten op dit moment in staat zijn om goed voor een dier te zorgen (check op dierenbescherming). Past een huisdier inderdaad goed binnen jouw leefomstandigheden en heb je tijd en energie om een diertje een tweede kans te geven, dan is het asiel een goede optie. Veel asiels bieden alleen asieldieren aan die goed gesocialiseerd zijn, aan jou als baasje worden gematcht en die al zijn gesteriliseerd/castreert en ingeënt. Daarnaast is het ook bijzonder om een diertje een nieuw leven te kunnen geven. 

Is het voor jou op dit moment niet haalbaar om zelf een huisdier te verzorgen, dan zijn er toch veel mogelijkheden om het asiel te ondersteunen. Veel asiels zijn op zoek naar vrijwilligers die de dieren komen knuffelen, verzorgen of in het geval van honden uitlaten. En in sommige asiels is het ook mogelijk om als donateur het onderhoud van een specifiek diertje te bekostigen. 



Bloed doneren

Misschien denk je niet direct aan het doneren van bloed, als je denkt aan 'iets goeds doen voor de wereld'. Maar bloed of plasma doneren hoort hier wel degelijk bij. Jaarlijks worden zo'n 250.000 mensen geholpen met een bloeddonatie (www.rtlnieuws.nl). Dit bloed is afkomstig van zo'n 450.000 Nederlanders die drie a vier keer per jaar een halve liter bloed doneren (www.nu.nl). Bloed doneren kan bij een van de vestigingen van Sanquin, die voor alle Nederlandse ziekenhuizen de inzameling van bloed organiseert. Wil jij je ook aanmelden? Dat kan als je minimaal 18 jaar bent, gezond bent en een gewicht hebt boven de 50 kilo. Meer informatie vind je op de website van Sanquin. Hier kan je je ook aanmelden als donor (www.sanquin.nl)