The true cost – Mode als wegwerp product

The true cost – Mode als wegwerp product

Deze documentaire over de kledingindustrie maakt pijnlijk duidelijk dat je alleen maar slaaf bent van de modeketens, net zoals degenen die het produceren. In tegenstelling tot de arbeiders hebben wij alleen het geluk dat we kunnen kiezen voor een andere rol.

Na mijn vorige post over de kledingindustrie kreeg ik het idee dat de misstanden in de kledingindustrie nog een gevoelig onderwerp zijn en mensen er nog niet altijd aan willen. Het kopen van kleding is iets normaals en wordt verheerlijkt. Het wordt bijvoorbeeld als iets ‘grappigs’ gezien dat je een shopaholic bent. En mode is een wegwerp product geworden.

Wil je graag wat moois bijdragen aan deze wereld, dan kun je kiezen voor een andere modeconsumptie. Ik denk dat deze documentaire thuis hoort in het rijtje tips voor een duurzame en eerlijke garderobe. Het kijken ervan kan je net dat extra zetje geven om te kiezen voor slow fashion.

Impressie van de documentaire

In de documentaire wordt de kledingindustrie vanuit verschillende invalshoeken bekeken, van katoenboer tot consument. Hiertussen wordt steeds geswitched. Je schakelt van de moderne cosumptie wereld in het westen naar de armoedige productiewereld in Azië.
Ik zal een aantal invalshoeken kort bespreken zodat je een idee krijgt van de documentaire.

In Dhaka
We zien het verhaal van een 23 jarige vrouw die in Dhaka (Bangladesh) werkt in een kledingfabriek. Ze maakt lange werkdagen waardoor ze geen tijd heeft om voor haar zesjarige dochtertje te zorgen. Ze moet haar dochter onderbrengen bij familie en ziet hen 1 á 2 keer per jaar. Ze heeft zich ingezet voor werknemersrechten maar dat heeft haar niets behalve hele akelige toestanden opgeleverd. Schijnbaar nuchter vertelt ze haar verhaal, maar op het eind van de documentaire breekt ze en moet ze in tranen verder vertellen. Dat kwam keihard binnen. Ik wil je waarschuwen dat dit in je hoofd kan blijven rondzingen als je weer eens in een kledingzaak rondsnuffelt.

Katoen
De kleding die door de jonge vrouwen in elkaar wordt gezet, is vooral van katoen. Deze katoen komt bijvoorbeeld uit India. Er ligt een zware druk op de katoenboeren om te presteren en te leveren. Ze zijn afhankelijk geworden van een bedrijf zoals Monsanto die voor het katoenzaad zorgt. Vroeger oogsten boeren zelf hun zaad voor een nieuw seizoen. Nu kopen de boeren gentech zaad in, dat zou voor betere oogsten moeten zorgen. Maar de planten zijn zo ontwikkeld dat de boer zijn eigen zaad niet meer kan oogsten en elke keer weer nieuwe zaadjes moet kopen. Boeren komen ongelofelijk in de schulden te zitten en plegen massaal zelfmoord. De afgelopen 15 jaar waren dat er meer dan 200.000

Consumeren en geluk
Voor de consument zijn kleren iets heel anders. Kleding is een persoonlijke manier van communiceren om te laten zien wie wij zijn.
Wie staat er tijdens het winkelen bij stil dat een katoenboer zwaar onder druk staat, depressief wordt en zelfmoord pleegt? Of dat een jonge moeder 16 uur per dag moet werken en daardoor niet voor haar eigen kind kan zorgen.

De documentaire laat heel mooi zien hoe de modeketens ons bespelen. Ze laten ons denken dat we kleding nodig hebben om ons gelukkig te voelen. Consumeren is iets heel normaals geworden en we doen het zonder er goed over na te denken. De luxe merken kan niet iedereen zich veroorloven, maar je kunt je troosten met de wekelijkse collecties in de fast fashion keten zoals de H&M en de Primark.

Afgedankte kleding
In de documentaire wordt ook ingegaan wat er gebeurt met tweedehands kleding die naar ontwikkelingslanden wordt verscheept.

De overconsumptie van kleding in het westen en de mode als wegwerp product heeft ertoe geleid dat wij onze kleding kunnen doneren aan het goede doel.
Ook ik ruimde af en toe mijn overvolle kledingkast op. Ik bracht dan een zak vol kleding naar een kledingbak die kleding inzamelt voor een ontwikkelingsland. Dat gaf mij een goed gevoel en daarmee kon ik mijn modeconsumptie weer een beetje goedpraten. Ik maakte er tenslotte nog mensen blij mee.

Helaas blijkt de realiteit anders. Tot op bepaalde hoogte zou dit mooi zijn. Niet in de mate waarin wij consumeren. Er ontstaat een kledingberg waar je niet goed van wordt. De ontwikkelingslanden gebruiken slechts 10%, de rest gaat weg. Wat daarmee gebeurt wordt niet helemaal duidelijk. Ik ben bang dat het restafval wordt en de kostbaar gewonnen vezels worden verbrand. Daarnaast worden de lokale ondernemers hier ook niet blij van. Wie wil nog hun kleding kopen als het voor een prikje of helemaal gratis verkrijgbaar is?

Conclusie
De documentaire kwam voor mij gevoel wat traag op gang. Dat komt misschien omdat ik er al het een en ander over het gelezen en niet alles meer nieuw was. Toch is het wat mij betreft de beste documentaire over dit thema die ik tot nog toe gezien heb. Ik merkte dat de structuur van film was opgezet om een maximale impact te hebben op de kijker en dat had het ook op mij.

De hele productieketen -met de ellende en armoede die daarbij hoort- wordt volledig in beeld gebracht. Doordat er continu gesprongen wordt naar het andere uiteinde van de keten -de mooie modewereld waarin wij leven- krijg je steeds even een spiegel voorgehouden, voor veel mensen zal dit erg confronterend zijn.

In praktische zin leidt deze film eigenlijk maar naar één conclusie. Wij moeten ons gedrag gaan aanpassen en gaan voor slow fashion. Het overdadig consumeren is niet goed voor de wereld en voor de mensheid.
Het ingewikkelde is dat onze economie is gericht op consumeren en groeien. Politiek en economie zijn er helemaal niet bij gebaat als wij enkel dat kopen wat echt nodig is. De oplossing ligt dan ook niet bij de politiek.

Ik hoop dat veel mensen zich na deze film afvragen of ze slaaf willen blijven van de mode-industrie of een eigen plan willen trekken om een betere wereld te creëren. Ik probeer nu zoveel mogelijk te kiezen voor slow fashion. Hopelijk wordt slow fashion een nieuwe trend. Een trend die de wereld een beetje mooier maakt.

De documentaire ‘The true cost’ van Andrew Morgan is te zien op Netflix en duurt 90 minuten.

Heb jij nog een andere interessante documentaire die ik gezien moet hebben als kleine wereldverbeteraar? Laat het mij weten!

 

 

Geef een reactie